Veel gestelde vraag in mijn schrijfkeuken: met welke woorden omschrijf je vegetarisch of veganistisch? Mijn tip: stem je woordgebruik af op je doelgroep. Luister daarvoor naar je gast of klant. Gebruik hun vragen en opmerkingen als waardevolle feedback.
Vega, vegetarisch, veggie, vegan of veganistisch. Het zijn allemaal termen die ik veelvuldig in mijn schrijfkeuken tegenkom. Ze zorgen voor miscommunicatie. Niet alleen bij de makers van bijvoorbeeld menukaarten in de horeca maar ook bij de aanbieders van deze producten in versspeciaalzaken en bij schrijvers van recepturen.
Onduidelijkheid over het verschil
De kiem voor die spraakverwarring ligt voor een groot deel in onduidelijkheid over wat het verschil tussen vegetarisch en veganistisch nu precies is. Toen ik een workshop Boost je menukaart! bij een zorginstelling gaf, vroeg een van de deelnemers aan mij wat nu eigenlijk veganistisch is. Ik leg het meestal zo uit:
Veganistisch betekent dat je geen producten consumeert die van dierlijke komaf zijn of waarbij dieren bij de productie ervan betrokken zijn. Dus bijvoorbeeld geen honing, truffels of koemelk (als het om voeding gaat). Het gaat om puur plantaardige ingrediënten.
Met vegetarisch bedoelen we ingrediënten op plantaardige basis. In die gerechten of producten kunnen nog wel dierlijke eiwitten zitten.
Opties
Terug naar de vraag: hoe omschrijf je vegetarisch en veganistisch? Hieronder een ‘bloemlezing’ uit benamingen die ik ben tegengekomen in mijn schrijfkeuken. Plus een korte uitleg van mijn kant. Je zou ze als opties voor jouw woordkeuze kunnen zien:
- Vega: in de volksmond ontstaan als verkorte vorm van vegetarisch.
- Veggie: uit het Engels overgenomen, populaire term voor vegetarisch.
- Vegetarisch: dit spreekt voor zich. Bekende term voor groentegerechten of -producten.
- Vegan: dit betekent in het Engels veganistisch.
- Veganistisch: dit is het consumeren van puur plantaardige producten en is vaak een levensstijl.
- Plant based: uit het Engels overgenomen. Betekent: op plantaardige basis.
- Plantaardig: de Nederlandse vertaling van ‘plant based’.
- Groentegerechten: geeft aan dat groente de basis is maar dit kan verwarring scheppen als je hiernaast ook veganistisch aanbiedt.
- Diervetvrij: dit kwam ik tegen bij een recept van een patissier die zo aangeeft dat zijn dessertcreaties zonder dierlijke vetten waren dus op plantaardige basis waren. Er was bijvoorbeeld geen (koe)melkvet gebruikt.
- Zonder vlees: zo kun je aangeven dat er geen dierlijke eiwitten zijn gebruikt in een gerecht of product.
Die laatste omschrijving gebruikten ze bij een zorginstelling op hun menukaart voor patiënten. Ze hadden gekozen voor deze woorden nadat ze gemerkt hadden dat de term ‘vegetarisch’ weerstand opriep bij een aantal (wat oudere) patiënten. Door het aan te passen, was de kou uit de lucht en was de communicatie helder.
Maak woordkeuzes
Een mooi voorbeeld hoe je de feedback van je gasten omzet naar de keuze voor de juiste woorden. Mijn advies blijft daarom: stem je woordgebruik af op je doelgroep. Sta open voor vragen en communiceer met je gast/klant. Neem feedback ter harte en maak woordkeuzes die bij jouw gasten/klanten en concept passen.
Zeg het anders
Dit afstemmen van woordkeuze op de gast, geldt ook voor gerechtomschrijvingen op je kaart. Soms kan dat vragen oproepen. Zo ik bezocht tijdens een foodsafari in Arnhem verschillende veganistische en vegetarische restaurants waar ze tonijnsteak en steak tartare op de kaart hadden staan. In de uitleg aan tafel werd gerefereerd aan de bekende vis- en vleesvariant. Bij gasten die flexitariër zijn (zoals ik) roept dat een andere smaakassociatie en -beleving op. Vermeld liever wat de gast krijgt. Bijvoorbeeld gemarineerde watermeloen in plaats van tonijnsteak of gerookte tomatentartaar in plaats van steak tartare. Wees creatief en zeg het anders.
Europees verbod
Nog een reden om geen vleestermen te gebruiken: er is Europese wetgeving in de maak om vleesnamen zoals steak en biefstuk te verbieden als benaming voor vegetarische producten. Voor burgers en worst is een uitzondering voor deze maatregel gemaakt.
Suggesties & aanvullingen
Uiteraard is bovenstaande lijst met woorden niet compleet (taal is levendig!). Heb je suggesties of aanvullingen? Laat het mij weten! Feedback is altijd welkom. Mail naar info@rouxcommunicatie.nl.
Meer weten
Wil je meer weten over HOE en WAAR je vegetarisch of veganistisch op je menukaart of in je foodspeciaalzaak vermeldt? Lees dan deze blog op mijn website.
Of schakel mij in als je teksthulp of menukaartadvies kunt gebruiken!